Merhaba arkadaşlar! Bu dersimizde artık haber kiplerini bildirip dilek kiplerine geçiş yapıyoruz. İsterseniz hangi zamanların haber kipi hangi zamanların ise dilek kipi olduğunu bir şablon üzerinde görelim:
Evet arkadaşlar! Yukarıda da görüldüğü üzere biz bu zamana kadar şimdiki zaman, gelecek zaman, geniş zaman, öğrenilen geçmiş zaman ve görülen geçmiş zaman kiplerini işledik. Bu dersten itibaren de artık dilek kiplerini işlemeye başlayacağız. Bunlardan ilki de gereklilik kipidir.
Gereklilik kipini teşkil eden -malı ve -meli eki ملي şeklinde yazılır. Ancak bu ek bazen kalın ünlülü fiillerde مالي olurken ince ünlülü fiillerde ise مه لي olabilmektedir.
Zamir
|
Fiil kökü
|
Kip eki
|
Kişi eki
|
Ben(بن)
|
bil-(بيل)
|
meli(ملي)
|
(y)im(يم)
|
Sen(سن)
|
bil-(بيل)
|
meli(ملي)
|
sin(سڭ)
|
O(او)
|
bil-(بيل)
|
meli(ملي)
|
-
|
Biz(بز)
|
bil-(بيل)
|
meli(ملي)
|
(y)iz(يز)
|
Siz(سز)
|
bil-(بيل)
|
meli(ملي)
|
siniz(سڭز)
|
Onlar(اونلر)
|
bil-(بيل)
|
meli(ملي)
|
ler(لر)
|
Zamir
|
Fiil kökü
|
Kip eki
|
Kişi eki
|
Ben
|
bul-(بول)
|
malı(مالي)
|
(y)ım(يم)
|
Sen
|
bul-(بول)
|
malı(مالي)
|
sın(سڭ)
|
O
|
bul-(بول)
|
malı(مالي)
|
-
|
Biz
|
bul-(بول)
|
malı(مالي)
|
(y)ız(يز)
|
Siz
|
bul-(بول)
|
malı(مالي)
|
sınız(سڭز)
|
Onlar
|
bul-(بول)
|
malı(مالي)
|
lar(ﻻر)
|
GEREKLİLİK KİPİNİN OLUMSUZU
Gereklilik kipinin olumsuzu fiil tabanlarına -mA getirilmesi ile oluşur.
|
OLUMLU ÇEKİMİ
|
OLUMSUZ ÇEKİMİ
|
|
Bil-meli-y-im(
|
bil-me-meli-y-im(
|
|
Bil-meli-sin(
|
bil-me-meli-sin(
|
|
Bil-meli(
|
bil-me-meli(
|
|
Bil-meli-y-iz(
|
bil-me-meli-y-iz(
|
|
Bil-meli-siniz(
|
bil-me-meli-siniz(
|
|
Bil-meli-ler(
|
bil-me-meli-ler(
|
|
OLUMLU ÇEKİMİ
|
OLUMSUZ ÇEKİMİ
|
|
Bul-malı-y-ım(
|
Bul-ma-malı-y-ım(
|
|
Bul-malı-sın(
|
Bul-ma-malı-sın(
|
|
Bul-malı(
|
Bul-ma-malı(
|
|
Bul-malı-y-ız(
|
Bul-ma-malı-y-ız(
|
|
Bul-malı-sınız(
|
Bul-ma-malı-sınız(
|
|
Bul-malı-lar(
|
Bul-ma-malı-lar(
|
Evet arkadaşlar! Dilek kiplerinin birincisi olan gereklilik kipini size bu şekilde göstermeye çalıştık. Faydasının olması dileklerimle Nazife Nur YILMAZ...